OAZİS (vahə)

...Bəşər tarixinin başlanğıcı olan Türklər dünyaya bir çox dahi şəxsiyyətlər bəxş etmişlər.
XIX əsrin sonları XX əsrin əvvəlllərində yetişən bu şəxs öz dühası ilə tarix yaratmışdır.
    Rəsulzadə gördüyü çirkin həyatı təhlil edərək, bu hökmü vermişdir: “Həmişə zillətdə qalmaqdansa birdəfəlik ölmək yaxşıdır.” 

 (Məhəmməd Əmin bəy və Leyla xanım Rəsulzadələr)    

Rəsulzadə Bakıda nəinki Azərbaycan türkünün, o cümlədən, bütün əzilən türklərin səsini ucaldan “Açıq söz”qəzetinin nəşrinə başlayır.  Məhz bu qəzet ilk dəfə olaraq “müsəlman milləti”,“tatar milləti” anlayışlarını rədd edərək, bu xalqın türk olduğunu israrla sübut etməyə çalışmışdır. Azərbaycan türkcəsində nəşr olunan bu qəzet şüar kimi “türkləşmək, islamlaşmaq və müasirləşmək” ideyasını seçmişdi.

Davamı...

Hamı beş illik həyatı müzakirə edir bu günlərdə. Ötən və qarşıdakı beş ilidən kimi tənqidlə, kimi təriflə, kimi ümidlə, kimi də ümidsizliklə danışır.
Bəlkə mən də bir beş ildən, keçmişdə qalan 1988-1993-cü illər kəsimindən söz açım.
... O illərdə "Gənclik" və "Ulduz" jurnalları dərc olunurdu. Həmin jurnallarda beləcə şeirlər vardı. 

...Bu nəğmə hər ürəyin 
Yarasını sarımaz
Sevib yarımayanlar
Nəğmədən heç yarımaz...
                   (S.Yusifoğlu)

***

...Nəsimi kəpənək olsaydı 
Dərisini soyarmıydılar
Kəpənəyi 
Nəsimi olmağa qoyarmıydılar...
               ...Kəpənək olmağa ümidim artıb
                  Qəlbimdə nəyim var ümiddən artıq...
                                                         (B.Rövşən)

Davamı...

"This award is called the "ProximidadeAward" or "Friendship Around The World Award". Originally this award was written in spanish, but it translates to highlight blogs that are pleasing or special in some way, and also to extend the hand of friendship around the world."  

Bu bir mükafatdır-“Beynəlxalq dostluq mükafatı”.

Yeni yaranan bloqum bu mükafatı qazanıb. Qazanıbmı, ya dostluqmu işə yarayıb - çətin sualdı. Bunu EsmaNur Türkiyədən yollayıb.
EsmaNurun paylaşdığı bilgiyə görə bu mükafat İspaniyada verilməyə başlayıb.
Qaydaya əsasən  aldığım mükafatı digər bloqlara göndərməliyəm.
Həm də çox məhdud sayda. 

Davamı...

Hələ miladdan əvvəl I minilliyin başlanğıcında ölkəmizin ərazisində qədimdən mövcud olan türk tayfaları VIII-VII əsrlərdə gələn kimmerlər, skiflər, saklar və başqa yeni türk tayfaları ilə güclənir, minilliyin sonlarına yaxın Şimali Qafqaz tərəfdən və Xəzərin cənubu ilə gələn hun, kanqar, peçeneq, qıpçaq, bolqar, savar, oran, çolı tayfaları ölkəmizin ərazisində türkləri, türk dilini üstün mövqeyə qaldırır. Eramızın əvvəllərində suvarlar, bolqarlar, qıpçaqlar və oğuzların yeni axını başlayır. Bunlar türklərin siyasi meydanda rolunu daha da artırır, Qafqazda və Yaxın Şərqdə türk dilinin yayılma arealını genişləndirir.

Atropatenanın ərazisi cənubda «Böyük Midiya» əraziləri, şərqdə Xəzər dənizi və onun sahilində yaşayan tayfalarla, qərbdə Zaqros dağları, şimal-qərbdə Armeniya, şimalda Araz çayı ilə sərhədlənirdi. Araz çayından şimalda yerləşən bəzi torpaqlar da Atropatena ərazisinə aid idi. Atropatena ərazisində birləşərək bir xalq kimi təşəkkül tapmaqda olan tayfalar müxtəlif idi.

E.ə.V əsrin müəllifi Miletli Hekatey ilk növbədə Araz çayı sahilində mük tayfasının adını çəkir. Tarixçilər mükləri mağlarla qarışdırmamağı məsləhət görürlər. Qeyd edək ki müklər və mağlar türkdilli tayfalar oublar.

Davamı...

RUMİ.
Bu eşq pərvanəsini elə hörmətlə anır, elə məhəbbətlə oxuyuram ki... Hərdən düşünürəm, Məhəmməd (s) peyğəmbərdən sonra, Tanrı elçi göndərsəydi, bu  Rumi olardı.
Bu dəfə Mövlana dəryasından daha iki damlanı da bölüşmək istədim.

      Biri işıqlaşanda dostunun qapısını döydü. 

    - Kimsən, ay gələn? - qapının o üzündən dostu soruşdu.  

  - Mənəm, - bayırdakı dedi. 

  - Yeri, sənnən danışmağa macalım yoxdu!   

Ev yiyəsi dostunun üzünə qapı açıb onu salamlamaq istəmirdi:   

- Mən kamilliyə çatmayanlarla dostluq eləmək istəmirəm. Uzun-uzun yolları tutub uzaq mənzillərə çatarsan, böyük işlər görüb yetişəndən sonra gəlib qapımı döyərsən. Haydı, üz tut uzaq ellərə, ayrılıq odunda öz “mən”ini yandır!  

  Kədərlə, həyəcanla qapıdan qayıtdı. Yol boyu sıxıntı məngənəsində, ayrılıq odunda öz bədənini əritdi. Və beş ildən sonra yenidən qayıdıb dostunun qapısını döydü. Sevgisində qovrula-qovrula, günahlarında boğula-boğula əlini uzadıb ürkək-ürkək qapı halqasını çəkdi. Ev yiyəsinin səsi gəldi:  

 - Kimsən, ay gələn?   

 - Sənin dostundu, özündən ayrılıb sən olan dostun!   

 Ev yiyəsi qonağı xoş üzlə qarşıladı. 

  - Bir dam altında iki “mən”ə yer yoxdu. İndi artıq bizim varlığımız ayrılmazdı, indi “sənin”lə “mənim” arasında fərq qalmayıb. Allah şahiddi ki, biz bu gündən tikanla gül kimi bənzərsiz olmayacağıq.

Davamı...

Ramazan ayı başa çatdı.

Öz şəfqətiylə ayağımızacan gələn, bərəkətiylə  qapılarımızı döyən ay sovuşub gedir.

Kimimizin qabı nə boyda isə, o qədər də doldura bildik Yaradanın bu Nur çeşməsindən.

Bu bayramı gözləyən, sevən, gəlişinə sevinən hər kəsin bayramı xeyirli olsun. 

Xəzərlər

Avropada qurulan ilk türk dövlətlərindən ən qüvvətlisi və ən uzun ömürlüsü Xəzər xaqanlığıdır. Qara dənizin şimalına qədər hakimiyyətini genişləndirən Qərb Goytürk dövlətinin davamı kimi meydana gəlmişdir.

Göytürklər VII yüzilliyin başlanğıcında Xəzər dənizi və Qara dəniz arasında dağınıq halda yaşayan Sabar, Ogur və Onogur kimi türk tayfaları qüvvətli bir birlik kimi təşkilatlandılar və bu birlik "Xəzərlər" adı altında Qafqaz tarixində unudulmayan iz qoydular.
Xəzərlərə Bizans və Çin qaynaqlarında "Türk" və ya "Türk Xəzər", başqa qaynaqlarda isə "Kaspi" adı ilə rast gəlmək olar.

Xəzərlərin yüksəlişi …

630-cu ildə Xəzərlər Göytürk dövlətinin tənəzzülü ilə əlaqədar tam müstəqillik əldə etdilər. Bizans, İran, Ərəb dövlətləri ilə sıx əlaqələr qurmuşlar, çeşidli Slav qəbilələrini və İtil-Bolqar dövlətini öz hakimiyyətləri altına almışlar.
628-ci ildə Bizans-Sasani müharibəsində Bizansla ittifaqa girən Xəzərlər Bizansın üstün gəlməsində önəmli rol oynamışdırlar. Xəzər-Ərəb əlaqələri ən çox savaş şəklində olmuşdur. Güney Azərbaycan yönündə irəliləyən Ərəbləri dayandıraraq Bizansı Şərqi Avropadan gələcək hücumlardan sığortalamışdırlar.

və tənəzzülü…

 Lakin ərəb orduları VIII yüzillikdən sonra Xəzərlər üzərində qələbələr əldə etməyə başlamışlar. 
Nəhayət 737-ci ildə Xəzər xaqanı ərəblərdən sülh istəmiş və bundan sonra Xəzərlər arasında İslam dini yayılmağa başlamışdır. Xəzərlərin yaşadıqları bölgə ticarət mərkəzi kimi də əhəmiyyətli yer sayılırdı. Bölgəyə karvanlarla bərabər gələn missionerlər də çoxalmağa başlamışdı. 
Əhali arasında Xiristianlığı və Musəviliyi də qəbul edənlər vardı. Bu gün Qaraim adı ilə bilinən yəhudi tayfaları da Xəzərlərin nəvələri sayılır. IX yüzilliyin ortalarında Peçeneklərin İtil-Xarəzm ticarət yolunu ələ keçirmələri ilə əlaqədar başlıca gəlir məbəələrini itirən Xəzər Xaqanlığı zəiflədi. Getdikcə güclənən Peçenək hücumları və tabeçiliklərində olan Slav knyazlıqlarının üsyan xarakterli müharibələri Xəzər Xaqanlığını tez bir zamanda tənəzzülə uğratdı. 
Dağılmış xəzər toplumları isə Azəri türklərinin arasına qarışaraq ərimişlər.

 Bugunkü Xəzər dənizi məhz bu qədim TÜRK tayfalarının adı ilə bağlıdır.